Pasen op z'n Grieks

Terwijl in Nederland de meubelboulevards volstromen en in de ballenbak bij het Zweedse woonwarenhuis alleen nog maar staanplaatsen zijn, wordt in Griekenland het Paasfeest op ongekende wijze gevierd. Bijna 90 procent van de Grieken belijdt het Grieks-orthodoxe geloof. Voor de meeste Grieken begint het Paasfeest al 40 dagen van te voren als de vastenperiode ingaat. Tijdens de vastenperiode eet men geen dierlijk voedsel of voedsel dat bereid is met dierlijke producten, zoals vet, eieren en melk. Wat wel mag is groente, fruit, granen, inktvis en schelpdieren.

Vorig voorjaar had ik het genoegen om met Prinos reizen een rondreis over Evia te mogen maken om met eigen ogen te ervaren hoe de Grieken het Paasfeest vieren. Vanaf Athene rijden we door een bergachtig landschap noordwaarts naar de havenplaats Arkitsa voor de overtocht naar Noord-Evia. In de dorpjes waar we doorheen rijden is de nodige bedrijvigheid rondom Pasen al te zien. Alles moet schoongemaakt worden en de straten worden versierd met roodwitte linten. We zien stokoude vrouwtjes met kleden en matten in de weer. De mannen houden zich bezig met de ‘Aspriso’, het witkalken van de huizen.

De volgende dag is het ‘H Megali Deftera’, oftewel Grote Maandag. Deze dag is gewijd ter nagedachtenis aan Jozef, de zoon van Jacob, verwijzend naar het Oude Testament en de onvruchtbare vijgenboom.

Wij maken onder leiding van wandelgids Adonis een wandeling vanaf het dorpje Aggriovotana. Langs het strand, over heuvels en door pijnboombossen worden we telkens weer verrast door het mooie uitzicht.

Grote Dinsdag, ‘H Megali Triti’ is gewijd aan de gelijkenis van de tien maagden. De gelijkenis symboliseert het geloof en een vooruitziende blik. De vrouwen bakken op deze dag paaskoekjes.

Voor het reisgezelschap staat iets geheel anders op het programma. Wij schepen in voor een tocht naar de Lachadonissia eilandjes. Onderweg zien we in het kraakheldere water een scheepswrak op de bodem liggen en een enkeling heeft het geluk om zeehonden te spotten. Op het witgouden strand van een van de eilandjes liggen we tevreden onder een parasolletje, want het is tenslotte vakantie.

Op ‘H Megali Tetarti’, Grote Woensdag worden de laatste huishoudelijk klusjes in de huizen geklaard. Wij vertrekken naar het hart van Noord Evia. Voor het bezoek aan het monnikenklooster van Osios David, de beschermheilige van Evia, gelden strenge kledingvoorschriften. Er ontstaan hilarische taferelen wanneer we ons in de kleding hullen die op het rek vóór de ingang van het klooster hangt.

Het is Witte Donderdag, ‘H Megli Pemti’. Dit is de dag waarop de Grieken de eieren rood gaan verven en het zoete Paasbrood gaan bakken. De gelovigen gaan naar de kerkdienst die om 07.00 uur begint. Tijdens de nachtdienst worden de twaalf evangeliën gelezen.

Nadat de evangeliën gelezen zijn beginnen de vrouwen uit het dorp met het versieren van de epitáfos. De epitáfos is een houten stellage met gaatjes erin die de baar van Christus symboliseert. In alle gaatjes worden bloemen gestoken, zodat geen stukje hout meer zichtbaar is

We vervolgen onze reis naar Eretria op Centraal Evia. Onderweg doen we het bedevaartoord Prokopi aan. Hier liggen de resten van de Heilige Johannes de Rus. In zijn zilveren kist wordt hij streng bewaakt door vrouwen die ijverig de mondafdrukken wegpoetsen van de gelovigen die de kist hebben gekust. In een apart onderkomen worden zijn muts en riem ten toon gesteld.  Via het bergdorpje Steni, bereiken we Chalkis, de hoofdstad van Evia. We kijken vanaf de oude brug naar het ‘Gekke Water’. Om de zes uur verandert het water hier van richting in willekeurige volgorde. Door de eeuwen heen heeft nog niemand dit unieke fenomeen weten te verklaren.

Goede Vrijdag, ‘Megali Pareskevi’ is gewijd aan de Heilige passie en de kruisiging van Christus. Dit is de dag waarop alle Grieken vasten. Er zijn treurgezangen in de kerken en op de radio klinkt treurige muziek. ’s Middags wordt het lichaam van Christus symbolisch van het kruis genomen en op de epitáfos gelegd. De epitáfos wordt ’s avonds na de kerkdienst in processie door het dorp gedragen, waarbij iedereen een brandende bruine kaars draagt.

We zetten koers naar Zuid Evia. Via de ‘bovenweg’ rijden we via schilderachtige vissersplaatsjes, wijnvelden en olijfgaarden naar Marmari. Na het diner gaan we naar buiten en lopen we in het donker naar de kerk. Daar hebben zich al honderden mensen verzameld die in afwachting zijn van het moment dat de dragers de Epitafios uitvoeren, het symbolisch dragen van Christus naar het graf. De indrukwekkende processie voert door het hele dorp.

Als ik de volgende morgen nog even naar de kerk ga om een foto van de Epitáfos te maken, tref ik daar drie vrouwen die druk bezig zijn om de kerk schoon te maken. Ze vertellen me dat in sommige dorpen de crisis zo hard is toegeslagen dat veel gaten van de epitáfos niet gevuld kunnen worden. In Marmari hebben alle dorpsbewoners een steentje bijgedragen en zijn er genoeg bloemen bijeengebracht om de epitáfos op gepaste wijze te versieren. Als ik een anjer van de grond opraap die naast de epitáfos is gevallen zegt één van hen dat ik die mee naar huis moet nemen. ‘Voor geluk in het komende jaar’, lacht ze.  

Het is alweer Goede Zaterdag, ‘H megeli Sabbato’ en dat betekent dat het Griekse Paasfeest naar zijn hoogtepunt gaat. In het nabijgelegen havenplaatsje Karystos zien we ‘s avonds hoe een traditionele kaïk de haven binnenvaart. De aartsbisschop heeft in Athene het licht van Christus ontvangen en brengt dat per schip naar Evia. Vanaf het moment dat het licht aan wal is gebracht barst het vuurwerk los. Wensballonnen worden opgelaten en iedereen heeft een witte Paaskaars in de hand, waarmee het licht aan elkaar wordt doorgegeven terwijl ze elkaar  ‘Chronia Polla’ wensen: vele jaren!

De volgende dag barst het feest echt in alle hevigheid los. Als we een wandeling door het dorp maken, wordt ons door iedereen ‘Chronia Polla’ gewenst. De lammeren zijn tijdens het Griekse Paasfeest het haasje en de braadspitten maken overuren. Op Tweede Paasdag worden alle feestelijkheden nog eens dunnetjes overgedaan.

Schrijf een commentaar: (Klik hier)

123website.nl
Tekens over: 160
OK Verzenden.
Bekijk alle commentaren

Nieuwe commentaren

14.04 | 09:30

Toevallig gaan we met Seniorenbelang Uden in Augustus hier naartoe

...
02.04 | 19:51

prachtig beschreven, we zijn er al verschillende keren geweest maar nu gaan we toch meer gaan zien in de volgende reis! Dank daarvoor

...
02.04 | 10:57

Prachtig reisverslag. Je hebt ons erg nieuwsgierig gemaakt. Moeten we naartoe!

...
04.03 | 12:33

Weer een indrukwekkend eiland, goed artikel.

...
Je vindt deze pagina leuk